علائم خرابی کمک‌فنر و زمان تعویض آن

به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۸/۱۰

کمک‌فنر چه کار می‌کند؟

فنر خودرو وزن را نگه می‌دارد و ضربه‌ی دست‌انداز را می‌گیرد، ولی خودش جلوی نوسان را نمی‌گیرد؛ فنر تنها بعد از هر ضربه چند بار بالا و پایین می‌رود. کمک‌فنر (کمک) این نوسان را با روغن داخلش مهار می‌کند تا چرخ روی زمین بماند. پس کمک‌فنر فقط برای راحتی سرنشین نیست: چرخی که روی زمین نماند، ترمز و فرمان را هم ضعیف می‌کند.

علائم خرابی کمک‌فنر

نشتی روغن

روغن روی بدنه‌ی کمک همیشه نشانه‌ی خرابی نیست. به گفته‌ی KYB، لایه‌ی نازک و یکنواخت روغن که با گذشت زمان بیشتر نمی‌شود («عرق کردن») عادی است و از روغن‌کاری کاسه‌نمد می‌آید؛ رگه‌های خیس و قطره که رو به بدتر شدن است نشتی واقعی است و کمک باید عوض شود.

بالا و پایین رفتن زیاد بعد از دست‌انداز

خودرو بعد از رد شدن از دست‌انداز یا سرعت‌گیر چند بار بالا و پایین می‌رود و آرام نمی‌گیرد. در جاده حس «قایق» می‌دهد.

شیرجه موقع ترمز و نشستن عقب موقع گاز

جلوی خودرو موقع ترمز گرفتن زیاد پایین می‌رود و عقبش موقع گاز دادن می‌نشیند. این هم مسافت ترمز را بیشتر می‌کند، هم کنترل خودرو را سخت‌تر.

کج شدن در پیچ

بدنه در پیچ بیش از حد به یک طرف خم می‌شود و خودرو کمتر به فرمان جواب می‌دهد.

ساییدگی نامنظم لاستیک

لاستیک تکه‌تکه و موج‌دار ساییده می‌شود (به‌جای ساییدگی یکنواخت). چرخی که روی دست‌اندازها می‌پرد، در هر پرش گوشه‌ای از آج را بیشتر می‌ساید.

صدای تق‌تق

صدای ضربه از زیر خودرو در دست‌انداز می‌تواند از کمک خراب باشد، ولی از توپی سر کمک، ضربه‌گیر یا قطعات دیگر جلوبندی هم می‌آید و تعمیرکار باید منشأش را پیدا کند.

تست ساده‌ی فشار دادن بدنه

خودرو را روی زمین صاف پارک کنید. با دو دست گوشه‌ی بالای گلگیر را محکم پایین فشار دهید و رها کنید. خودروی سالم یک بار بالا می‌آید و می‌ایستد؛ اگر چند بار بالا و پایین برود، کمک آن گوشه را بررسی کنید. این تست فقط یک نشانه است و جای بازدید تعمیرکار را نمی‌گیرد.

زمان تعویض کمک‌فنر

کمک‌فنر مثل روغن موتور فاصله‌ی تعویض ثابت و کوتاه ندارد و در جدول زمان تعویض قطعات اوس یدک هم برایش عددی ثبت نشده است. KYB توصیه می‌کند کمک‌فنر بعد از ۸۰٬۰۰۰ کیلومتر و همیشه جفتی (هر دو کمک یک محور) تعویض شود. بازدید کمک‌فنر هر ۲۰٬۰۰۰ کیلومتر توصیه می‌شود.

جاده‌ی خراب، بار زیاد و رد شدن تند از سرعت‌گیر عمر کمک را کم می‌کند. پس به‌جای منتظر ماندن برای عدد کیلومتر، با دیدن هر کدام از نشانه‌های بالا، کمک‌ها را بازدید کنید.

قاعده‌ی ایمنی: تعویض جفتی

کمک‌فنر را جفتی (چپ و راست یک محور) عوض کنید. کمک نو و کمک کهنه روی یک محور، دو طرف خودرو را متفاوت نگه می‌دارند و خودرو موقع ترمز یا در پیچ به یک طرف می‌کشد. اگر فقط یکی از کمک‌های جلو خراب شده، باز هم هر دو کمک جلو را با هم عوض کنید؛ برای عقب هم همین‌طور.

هنگام تعویض، تعمیرکار معمولاً قطعات سر کمک را هم بازدید می‌کند. KYB توصیه می‌کند کیت نصب (مثل توپی سر کمک) و کیت محافظ (گردگیر و ضربه‌گیر) هم‌زمان با کمک‌فنر عوض شوند.

کمک‌فنرهای موجود در اوس یدک

قطعات تعلیق و جلوبندی هر خودرو در صفحه‌ی همان خودرو هست؛ مثلاً لوازم یدکی پژو ۲۰۶ و لوازم یدکی هایما S7. اگر کمک خودروی شما در فهرست نیست، از «درخواست تامین» استفاده کنید.

پیش از سفارش

• محل کمک (جلو یا عقب) و تیپ خودرو را دقیق بدانید؛ کمک جلو و عقب یک خودرو با هم فرق دارند.
• کمک را جفتی سفارش دهید.
• بعد از تعویض کمک‌های جلو، تنظیم فرمان (جلوبندی) را چک کنید.

پرسش‌های متداول

منبع‌ها

• کاتالوگ اوس یدک — کمک فنر عقب پژو ۲۰۶
• کاتالوگ اوس یدک — کمک فنر جلو هایما S7
• جدول زمان تعویض قطعات اوس یدک
• KYB — Leaking vs Sweating (Technical Bulletin)
• KYB Europe — Smart cars put to the test in Italy
• KYB Europe — Useful fitting tips

بازبینی فنی: کارشناس اوس یدک، تاریخ ۱۴۰۵/۸/۱۰